Làn sóng tái cấu trúc DN đã và đang lan rộng, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Những lời khuyên từ các lãnh đạo của các tập đoàn lớn sẽ giúp các DN tìm được hướng đi đúng đắn cho mình.

Tại Hội thảo Tái cấu trúc Tập đoàn tài chính - Bảo hiểm diễn ra sáng 14/02 do Tập đoàn Bảo Việt tổ chức, các chuyên gia đến từ McKinsey & Company Vietnam đã cho thấy những tiềm năng, thách thức và lưu ý trong quá trình tái cấu trúc Doanh nghiệp nhà nước và Tập đoàn tại VN.

Từ bài học then chốt về chiến lược danh mục, cơ cấu và nguồn hiệp lực từ kinh nghiệm ở các thị trường tài chính mới nổi, Tiến sĩ Stephan Binder - Tổng giám đốc McKinsey & Company Vietnam chia sẻ: "Điểm kém hấp dẫn ở doanh nghiệp nhà nước so với khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh chính ở mức độ kiểm soát hay điều phối các nguồn lực và lợi ích giữa công ty mẹ với các công ty con trong tập đoàn, công ty. Doanh nghiệp nhà nước nắm giữ quá chặt ở đầu vào trong khi đầu ra không được kiểm soát triệt để. Do vậy, tái cấu trúc doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước phải đảm bảo nâng cao chất lượng đầu ra và nới lỏng nguồn lực đầu vào".

Theo điều tra các doanh nghiệp Trung Quốc trong 10 năm, thì đầu tư nước ngoài đổ vào khối doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tăng lên, cho thấy việc việc nắm quyền sở hữu trong liên doanh rất được các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm. 

Thí dụ điển hình là thương vụ Ngân hàng đầu tư Trung Quốc China International Capital Corp (CICC) đồng ý cho Morgan Stanley bán toàn bộ 34,3% cổ phần mà tập đoàn tài chính ngân hàng của Mỹ này nắm giữ trong CICC. 

Rời bỏ liên doanh này, Morgan Stanley sẽ nhận được một món "hời" bởi trước đây tập đoàn chỉ phải trả 35 triệu USD để có được số cổ phần trên. Sau đó, Morgan Stanley lại tiếp tục theo đuổi liên doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán ở Trung Quốc với công ty môi giới China Fortune Securities. 

Khi đến với liên doanh mới này, Morgan Stanley quan tâm tường tận đến ban quản trị công ty, số ghế trong HĐQT, thành viên độc lập trong HĐQT hay CEO là ai. 

Trên khía cạnh kiểm soát, có thể thấy, các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm nhiều đến đơn vị họ liên kết hiện đang sở hữu dưới hình thức nào. Các tập đoàn quốc tế sẵn sàng rời bỏ những mô hình yếu kém để đến với những bến đậu vững chắc hơn.

Vậy đâu là niềm tin để các tập đoàn tài chính thế giới hướng đến Việt Nam như một thị trường tài chính non trẻ nhưng lại hứa hẹn đầy tiềm năng? 

Niềm tin cốt lõi về các bước phát triển của các tập đoàn tài chính khi đầu tư vào thị trường tài chính như Việt Nam

Người ta vẫn kỳ vọng vào ngành ngân hàng khi ngân hàng bán lẻ và ngân hàng thương mại tiếp tục phát triển trong tương lai, vào việc hợp nhất và nâng cao chất lượng các ngân hàng yếu kém sẽ giúp ngành ngân hàng Việt Nam nổi lên 7-10 ngân hàng lớn, sẽ có nhiều ngân hàng nước ngoài mở chi nhánh và văn phòng đại diện ở VN… Hay kỳ vọng vào quản lý tài sản ở VN trong việc hình thành quỹ mở, chỉ số VN30 tạo ra chuẩn mực tốt và thanh khoản cao và thị trường chứng khoán sẽ tăng trưởng trong dài hạn và tiến bộ kỹ thuật ngày càng hỗ trợ trong giao dịch...

Tiến sĩ Stephan Binder cho biết những niềm tin cốt lõi trong các bước phát triển của các tập đoàn tài chính khi đầu tư vào thị trường tài chính như Việt Nam bao gồm:

-          Ngược lại với các thị trường phương Tây đã phát triển, các tập đoàn tài chính với hoạt động kinh doanh đa dạng hóa đang cho thấy lợi thế tại các thị trường mới nổi có tóc độ tăng trưởng cao do tiềm năng nắm btaws các giá trị cao hơn từ việc tranh thủ những lợi thế trong việc cấp phép và sử dụng thương hiệu được ghi nhận để giới thiệu sản phẩm cũng như khả năng tiếp cận đến các nguồn lực khan hiếm như vốn, giấy phép, nhân tài.

-          Bản chất nguồn hiệp lực trong kinh doanh bảo hiểm, ngân hàng và quản lý quỹ có sự biến thiên đáng kể. Cơ cấu sở hữu không phải là điều kiện tiên quyết để nắm bắt phần nhiều những nguồn hiệp lực này.

-          Kinh nghiệm từ các thị trường khác cho thấy mức chuẩn trong việc tối đa hóa hiệu quả của các hoạt động kinh doanh cốt lõi quy mô lớn, đặc biệt với các tập đoàn tài chính lớn, có sự gia tăng đáng kể cùng với sự phát triển và mức độ tự do hóa thị trường.

-          Việc nắm bắt cơ hội bán chéo giữa mảng ngân hàng và mảng bảo hiểm là một việc làm đầy thách thức và dòi hỏi nền tảng bán hàng hiệu quả cao từ cả hai phía cũng như sự kết hợp các nhân tố nền tảng được tập trung hóa ở cấp độ tập đoàn với các sáng kiên sở cấp độ các đơn vị kinh doanh.

-          Việc chuyển đổi tổ chức đầu não doanh nghiệp là một công việc thách thức và thường được hoàn thành một cách tốt nhất nhờ những sáng kiến ở cấp độ đầu não doanh nghiệp, chú trọng đến hiện thực hóa giá trị hữu hình thay vì gia tăng chuẩn mực kiểm soát từ tập đoàn.

-          Mô hình sở hữu tại các công ty con cần phản ánh mục tiêu chiến lược của công ty mẹ và kỳ vọng của nhà đầu tư về mức đôk kiểm soát/tham gia trong việc nắm bắt các lợi ích.

Khó khăn lớn nhất

Theo các liên doanh xuyên quốc gia chia sẻ khi tiến hành liên doanh hay tái cấu trúc tập đoàn chính là 3 vấn đề lớn tập trung ở văn hóa công ty và quản trị nhân sự:

- Làm thế nào để xây dựng được văn hóa doanh nghiệp phù hợp.

- Cách thức duy trì hoạt động truyền thông hiệu quả.

- Phương pháp để tập hợp đội ngũ quản lý có năng lực điều hành và quản lý liên doanh mới.

Đối với việc tái cấu trúc một doanh nghiệp, thách thức đặt ra có thể kể đến bao gồm:

+ Khi tái cấu trúc, việc hạn chế các kiến thức và hiểu biết chuyên sâu về hoạt động kinh doanh đầu não sẽ cản trở sự phát triển của lĩnh vực mũi nhọn trong doanh nghiệp.

+ Tái cấu trúc còn làm tăng nguy cơ tạo ra cơ chế quan liêu tại trung tâm đầu não hoạt động kinh doanh chính.

+ Làm dao động trọng tâm tăng trưởng của công ty con trong việc chú trọng vào thị trường hay phân khúc nổi bật.

Những nhân tố để một doanh nghiệp tái cấu trúc thành công:

- Đầu tư vào con người:

+ Chú trọng đầu tư vào chuyên môn nghiệp vụ và quản trị rủi ro.

+ Làm kỹ lưỡng khâu tuyển dụng nhân sự và khuyến khích nhân tài bằng chính sách lương, thưởng, đãi ngộ hấp dẫn.

- Tập trung khách hàng:

+ Quan tâm đến khách hàng mục tiêu cũng như nguồn lực tài chính của họ.

+ Tìm hiểu sự quan tâm của khách hàng đối với dịch vụ, họ muốn dịch vụ như thế nào, được cung cấp ra sao.

- Chiến lược rõ ràng:

+ Với công ty tài chính đa ngành, việc hoạt động trong mọi lĩnh vực là không đơn giản.

+ Tập trung phát triển sâu vào lĩnh vực nòng cốt chủ chốt của doanh nghiệp.

+ Định hướng việc doanh nghiệp mình sẽ dẫn đầu lĩnh vực nào.

- Quản trị: Khi mở rộng doanh nghiệp cần quan tâm đặc biệt đến quản trị như quản trị chiến lược, quản trị tài chính, quản trị nhân sự…

- Kỹ năng và yêu cầu công việc: cần đòi hỏi chuyên sâu hơn thay vì những kỹ năng cơ bản chung chung trước đây.

- Chuyên biệt hóa: Chú trọng đầu tư vào một số mảng kinh doanh chuyên biệt, có giá trị cốt lõi với doanh nghiệp.

Kỳ Anh

Theo TTVN